Aan de vooravond van een maatschappelijke revolutie

Aan de vooravond van een maatschappelijke revolutie

Deel 1 van de rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Strategisch Leiderschap aan de Nyenrode Business Universiteit op 5 april, 2017.
Door Prof. dr. Bob de Wit

Deel 1:

Leerstoel

Mijn leerstoel heet Strategisch Leiderschap, hetgeen een combinatie is van strategie en leiderschap. Strategie houdt zich bezig met de toekomst en leiderschap gaat over het nemen van de juiste besluiten. Met strategisch leiderschap bedoel ik derhalve de wetenschap van leiders die besluiten nemen over de toekomst. Dat is snel en gemakkelijk gezegd, maar vanzelfsprekend is het niet.

Vakgebied strategie

Het vakgebied strategie wordt gedomineerd door economisch denken met gebruik van economische modellen en instrumenten, terwijl het domein leiderschap vooral door psychologen wordt onderzocht. Nu baseren economen zich op aannames over de drijfveren van de mens die door psychologen hevig betwist worden, en richten psychologen zich op de persoon zelf en minder op de besluiten. Bovendien hebben de beide disciplines verschillende wetenschaps-opvattingen, en geven de voorkeur aan andere wetenschappelijke methoden.

Toekomst

Naast wetenschappelijke strategen zijn er ook diverse anderen die zich met de toekomst bezig houden, zoals scenariobouwers, futurologen en trendwatchers. Zij – of beter gezegd: wij – kijken veel verder de toekomst in dan anderen, en denken daarom ook abstracter. Ook in mijn oratiebetoog vandaag zullen thema’s worden besproken die voor velen van u ver weg lijken, en moeilijk concreet voor te stellen zijn. Hoewel het in sommige tijdperken niet zo heel moeilijk is om vooruit te kijken, namelijk ongeveer iets meer of minder, is dat nu anders. We bevinden ons in een tijdperk dat grote kans maakt om door historici achteraf te worden beschouwd als een revolutionaire overgangsperiode.

De revolutie

De revolutie is het gevolg van een aantal ingrijpende veranderingen die gaande zijn – en ons nog vele jaren te wachten staan – als gevolg van wat thans wordt aangeduid met de term digitale transformatie. Met digitale transformatie wordt bedoeld de combinatie van een IT infrastructuur met diverse andere technologieën en toepassingen zoals robotisering, cloud technology, mobiel internet, industry platforms, 3-D printing, bitcoin, blockchain, crowdsourcing, big data, internet of things, duurzame energie, en autonoom transport.

Het gaat de toekomst ingrijpend veranderen en impact hebben op bedrijven, publieke organisaties, universiteiten en business schools en dus ook op Nyenrode, op ons privéleven, kortom op de gehele maatschappij en alle mensen. Kunstmatige intelligentie en biotechnologie worden daar vaak aan toegevoegd, maar die zie ik zelf als een aparte ontwikkeling met een aantal heel cruciale consequenties. Hierover later meer. Maar eerst: wat kenmerkt digitale transformatie nu precies, en wat zullen de gevolgen zijn voor de maatschappij, organisaties en leiders? Lees hier deel 2.